The art of food

Gastronomie op het hoogste niveau gaat over meer dan lekker eten. Het gaat over een totaalbeleving. Over een persoonlijke expressie van de chef. Van een idee of een boodschap waarbij de gastronomische creaties een hoofdrol spelen. We begeven ons op een terrein tussen kunst en ambacht. Daarom brachten we een kunstenaar met wortels in de gastronomie en een chef met een achtergrond in de kunsten samen en bespraken we deze boeiende raakvlakken.

We hebben in de vroege namiddag afgesproken, tijdens de sluitingsdag, in Table d’Amis in Kortrijk, het sterrenrestaurant van Matthieu Beudaert. Daar ontmoeten we Koen Vanmechelen, internationaal geprezen conceptueel kunstenaar.

Diezelfde avond moet hij nog een vlucht naar Venetië halen, we hebben dus enkele uurtjes de tijd. Beide heren hebben elkaar nooit eerder ontmoet en begroeten elkaar ongedwongen en nieuwsgierig. Het belooft een mooi gesprek te worden. Het restaurant straalt een rust en kwalitatieve eenvoud uit. Alles met mate. Gedoseerd. Zelfs de aanwezige kunstwerken dringen zich niet op. Bij het binnenkomen en een korte verkennende rondblik, laat Koen Vanmechelen zich ontvallen dat alles klopt. Dat zal bij verdere kennismaking met Matthieu Beudaert ook zo blijken te zijn.

Matthieu Beudaert studeerde kunstgeschiedenis en werkte vervolgens 3 jaar bij de Koninklijke Musea van België. Tijdens zijn studiejaren was hij al een fervent hobbykok. Hij won de hobbykokwedstrijd van Knack magazine en dat gaf hem de moed een eigen zaak te starten die zich richtte op private dining. Koken aan huis. De positieve respons van de klanten stimuleerde hem om samen met zijn vrouw, en sommelier, een restaurant te beginnen. Dit bleek de juiste weg te zijn want enkele jaren later werd Table d’Amis door Michelin bekroond met een ster en kreeg het een vermelding in de Gault Milliau. De stijl van Matthieu is gebaseerd op een voortdurend zoeken naar de essentie. Kort bij de natuur en op zoek naar puurheid. Angstvallig de overdaad schuwend.

Koen Vanmechelen ging aanvankelijk naar de hotelschool en werkte 13 jaar als chef bij enkele gerenommeerde zaken. Roger Souverijns was één van zijn leermeesters. Maar hij is tevens een kunstenaar. Gefascineerd door de natuur en filosofisch van aard. Steeds op zoek naar verbanden en betekenis. Hij ontgroeit de keuken en ontdekt het drijvende thema waar hij als kunstenaar mee wil bezig zijn. Verbinden, kruisen. Deconstrueren om te reconstrueren, zoals hij het samenvat. Zijn meest gekende werk is het ‘Cosmopolitan Chicken Project’ waarbij hij door het kruisen van nationale kippenrassen, intussen over meer dan 25 generaties, streeft naar verbinding door het ontbinden van de beperkende identiteit. Dit streven naar diversiteit en het doorbreken van grenzen exploreert hij in al zijn werken door de grenzen van kunst, natuur en kennis te vervagen.

Matthieu Beudaert spreekt even gepassioneerd over kunst en kunstenaars als Koen Vanmechelen over gastronomie. Hij volgt nog steeds op de voet wat er in de kunstwereld gebeurt en bezoekt vaak musea en tentoonstellingen. In zijn zaak hangen werken van kunstenaars waar hij persoonlijk mee bevriend is. Hij luistert met overgave naar de visie en het traject van Koen Vanmechelen, die op zijn beurt heel wat verwantschap tussen kunst en topgastronomie ziet en de unieke benadering van Matthieu sterk apprecieert.

De vraag die zich opwerpt is onvermijdelijk of topgastronomie ook kunst is. Of het minstens kan zijn. Koen Vanmechelen bevestigt meteen zonder aarzeling. Gastronomie heeft zeker ook een esthetische component. De visuele creatie is dus ook nooit veraf. In het bord maar evengoed in de architectuur en aankleding van het interieur. Maar dit zijn afgeleiden van de expressie die de chef beoogt. Voor Matthieu zit die schoonheid en puurheid in alles wat de natuur hem biedt. Zijn visie steunt eerder op het weglaten dan het toevoegen, waardoor de intrinsieke kracht van alles, zonder afleiding, tot zijn recht kan komen. In de gerechten en alles wat er rond hangt. Het is een soort minimalisme dat hem drijft steeds verder te gaan. Koen Vanmechelen vergelijkt dit met wat hij zelf nastreeft. Het doorbreken van het algemeen bestaande kader waardoor een nieuwe werkelijkheid ontstaat. Ik krijg het gevoel dat Matthieu je liefst temidden van een mooie plek in de natuur zou plaatsen om je vervolgens een gerecht voor te schotelen dat zo eenvoudig, en daardoor zo intens is, dat je een existentiële beleving meemaakt.

En dan komen we bij de vraag hoe ver je kan gaan in het steeds verder ontwikkelen van de conceptuele creatie. Riskeer je de voeling met het publiek niet te verliezen? Er moet toch rekening gehouden worden met een economische realiteit?

In hoeverre moeten we toch enigszins denken vanuit de markt, de doelgroep. Voor Koen Vanmechelen is dit een no-brainer. Creëer op een oprechte manier en je publiek vindt jou. Niet omgekeerd. Matthieu volgt deze redenering zeker wel maar streeft dit toch op een meer bedachtzame manier na. Maar ik twijfel er niet aan dat deze kunstenaar/chefkok nog een verrassend gastronomisch pad voor zich heeft.

Koen belooft zeker te komen eten bij Matthieu en ik heb een sterk vermoeden dat er binnenkort een werk van Koen hangt of staat te pronken in Table d’Amis.

© Fotografie: INK the image builders & Piet Dekersgieter